با کشتی نوح تا کشتی حسین (علیه السلام) 4

با کشتی نوح تا کشتی حسین (علیه السلام) 4 shia+muslim                   
در شماره گذشته به آمپریسم (اصالت حس) و به تبع آن اکسپریمنتالیزم (اصالت تجربه) به عنوان دو ویژگی اصلی قوم نوح اشاره نموده و این دیدگاه را، از ویژگی‎های انسان مدرن در قبال عدم پذیرش امور غیبی عنوان کردیم. در این شماره در نظر داریم به اقداماتی که حضرت نوح در چارچوب مادی برای هدایت قوم خود انجام داده‎اند پرداخته و بر این امر تاکید داریم که ایشان نیز به علوم و حواس مادی نیز معتقد بوده اند اما فراتر از این امور، وجود عالم غیب و نامحسوسات را نیز باور داشته‎اند.

بسم الله الرحمن الرحیم

حضرت نوح کشتی خود را در مدت زمانی طولانی (از دو سال تا چهل سال عنوان شده‎است) در مقابل دیدگان مردمی که تمام یقینیات را با حواس خود می‎سنجیدند ساخت. (در برخی روایات آمده است این کشتی 600 متر طول400 متر عرض و 300 متر ارتفاع  داشته‎است.)

ایشان کشتی خود را در بیابان و در خشکی شدیدی ساخت و نشانه وجود این خشکی در قرآن این‎گونه آمده‎است که نوح نبی علیه السلام به قوم خود وعده بارش باران و جاری شدن چشمه‎ها، در صورت طلب آمرزش و  ایمان به خداوند را می‎دهد؛ این وعده نشان می‎دهد که قوم نوح دچار خشکسالی شده‎بودند.

يُرْسِلِ السَّمَاء عَلَيْكُم مِّدْرَاراً ‏(1)

‏«(اگر چنين كنيد) خدا از آسمان بارانهاي پر خير و بركت را پياپي مي‌باراند.‏»

نکته جالب اینجاست که طوفان نوح نیز از همین دو منبع ساری و جاری گردید؛ یعنی از آسمان باران بارید و از زمین چشمه جوشید و کفار را غرق کرد؛ یعنی از همان جایی که قوم نوح منتظر بودند و کمبود داشتند عذاب نازل گردید.

نوح علاوه بر علم به محسوسات، علمی دارد که قوم او از آن بی‎بهره‎اند و آن علم به آمدن طوفان است. به تعبیری با نگاه تجربه‎گرایی این قوم، این طوفان به هیچ عنوان قابلیت بررسی ندارد و امری ناممکن است؛ اما پیش‎بینی پیامبر در خصوص وقوع این طوفان به اندازه‎ای یقینی است که ضمن ساخت کشتی عظیم و محکم، معتقد است در میان آن طوفان این کشتی به این بزرگی و عظمت دچار تلاطم می‎شود مگر این‎که خدا رحم کرده و حافظ آن باشد.

این حرف برای قومی که تمام معرفت و علم آنها منحصر به چارچوب مادی است بیشتر به یک شوخی شبیه است و قوم نوح این ویژگی را داشته اند.

نگاه مادی‎گرایان امروزی نیز به حکومت نهایی آخرالزمان و ویژگی‎های منحصر به فرد آن مانند: جهانی بودن، زندگی درنده خو و حیوان اهلی در کنار هم، سخاوتمندی سرشار مردم نسبت به هم و ... همین‎گونه (یعنی غیرقابل باور) است.

واکنش قوم نوح در قبال ساخت کشتی توسط ایشان، استهزاء بوده‎است؛ زیرا به دلیل اعتقاد نداشتن به امور غیبی، ساخت کشتی به این عظمت و بزرگی، توسط فردی که در امر نجاری ناشی است و آن هم در بیابانی که با کمبود آب مواجه است را امری تمسخر آمیز و حتی دیوانه‎وار می‎دانستند. باید گفت به تعبیر امروزی از نظر قوم نوح طرح او در ساخت کشتی توجیه اقتصادی نداشت.

همان‎گونه که پیش از این اشاره گردید این نگاه تقابل دو دیدگاه را نشان می‎دهد: یکی معرفت را منحصر به چارچوب‎های مادی می‎بیند و یکی دیگر علاوه بر تجربیات مادی، به عوامل غیرمادی نیز معتقد است.

حال این سوال پیش می‎آید که چرا معجزه حضرت نوح این نبود که به جای ساخت کشتی در مقابل طوفان، به همراه اندک یاران خود، روی آب راه برود؟

در پاسخ باید گفت گویا خداوند در نظر دارد با دادن دستور ساخت کشتی به پیامبر خود، به قوم نوح نشان دهد که خدا نیز حواس مادی را قبول دارد اما فراتر از حواس مادی، امور معنوی قدرتی بالاتر از امور مادی نیز وجود دارد که در این چارچوب حواس نمی‎گنجد  اما واقعی و یقینی است.

نوح به هیچ وجه منکر اعتبارات و محسوسات انسانی نیست و بالعکس بهترین کار را می‎کند و با استفاده از امری مادی که به دستور الهی مامور به ساخت آن بود از عذاب خدا که طوفانی به آن عظمت است در امان می‎ماند. 

نوح  کشتی خود را با محاسبات فیزیکی و ریاضی و تمام اسباب و لوازم مادی با دستور خدا و طبق راهنمایی‎های الهی ساخت.

پس اگر دقیق و موشکافانه بررسی نماییم حتی از نظر امپریسیم و اکسپریمنتالیزم نیز کار نوح غیر عقلانی نبوده‎است و در چارچوب عقل انجام‎گرفته‎است.

قرآن کریم در مورد نشانه‎های رسیدن عذاب الهی می‎فرماید:

حَتَّى إِذا جاءَ أَمْرُنا وَ فارَ التَّنُّورُ قُلْنَا احْمِلْ فيها مِنْ کُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَ أَهْلَکَ إِلاَّ مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ وَ مَنْ آمَنَ وَ ما آمَنَ مَعَهُ إِلاَّ قَليلٌ (2)

«کار نوح و قومش بدین ترتیب مى گذشت، تا آن گاه که فرمان ما در رسید و از آن تنور به نشانه فرارسیدن عذاب، آب فوران کرد، به نوح گفتیم: از هر حیوانى دو تا، یک نر و یک ماده، در آن کشتى حمل کن و نیز خانواده ات ـ مگر آن کسى که پیش تر وعده ما مبنى بر غرق شدن او به اثبات رسیده است ـ و نیز کسانى را که ایمان آورده اند در کشتى سوار کن و جز عده اى اندک با او به خدا ایمان نیاورده بودند.»

از آیه بالا در می‎یابیم که پس از وقوع نشانه‎های طوفان، حضرت نوح مامور به جمع‎آوری جفت‎های حیوانات شده‎است. یعنی فرصتی قابل توجه میان وجود نشانه‎های طوفان تا وقوع طوفان اصلی که همان امر الهی است وجود داشته‎است.

با این وجود قوم او باز هم ایمان نیاورند و  سوار کشتی نشدند چون با استناد به حواس مادی خود، وقوع طوفان را ناممکن می‎دانستند.

قرآن کریم در خصوص گستردگی طوفان نوح و واکنش قوم او در قبال این طوفان می‎فرماید:

وَ هِيَ تَجْري بِهِمْ في‏ مَوْجٍ کَالْجِبالِ وَ نادى‏ نُوحٌ ابْنَهُ وَ کانَ في‏ مَعْزِلٍ يا بُنَيَّ ارْکَبْ مَعَنا وَ لا تَکُنْ مَعَ الْکافِرينَ (3)

قالَ سَآوي إِلى‏ جَبَلٍ يَعْصِمُني‏ مِنَ الْماءِ قالَ لا عاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِلاَّ مَنْ رَحِمَ وَ حالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَکانَ مِنَ الْمُغْرَقين  (4)

و کشتى، آنان را در میان امواجى کوه پیکر به پیش مى برد، و نوح پسرش را که در کنارى دور از کشتى بود ندا داد که: اى پسرک من، با ما به کشتى سوار شو و با کافران مباش که غرق خواهى شد. 

پسر گفت: به زودى بر کوهى که مرا از این آب در امان دارد جاى مى گیرم. نوح گفت: امروز براى مردم هیچ نگهدارنده اى از عذاب خدا نیست، جز براى کسانى که خدا بر آنان رحمت آورده و به آنان توفیق ایمان داده و با ما در کشتى سوار شده اند. و موج میان آن دو حایل شد و پسر از غرق شدگان بود. 

در توضیح پیرامون آیه 43 که واکنش پسر نوح که به عنوان نماینده تفکر قوم او در قبال عذاب الهی به ارائه سخن می‎پردازد این مهم را نشان می‎دهد عقل فیزیکی و مادی می‎گوید برای مصون ماند در برابر سیل باید به منطقه‎ای مرتفع رفت و پسر نوح نیز با تکیه بر همین دیدگاه، از سوار شدن در کشتی نجات پدرش سر باز می‎زند اما به دلیل وجود قدرتی بالاتر از محسوسات و عقل مادی، دچار عذاب الهی می‎گردد.

ادامه دارد ...

برگرفته از سخنرانی استاد رائفی‎پور / روایت عهد 29/ با کشتی نوح تا کشتی حسین (علیه السلام)

پینوشت: 

1. نوح/11
2. هود/ 40
3. هود/ 42
4. هود/ 43

 

کلید واژه های مطلب: با   Ú©Ø´ØªÛŒ   Ù†ÙˆØ­   ØªØ§   Ú©Ø´ØªÛŒ   Ø­Ø³ÛŒÙ†   (علیه   Ø§Ù„سلام)   4   shia   muslim   

نظرات

فقط اعضای سایت قادر به استفاده از بخش نظرات هستند.