امنیت اخلاقی از نگاه امام هادی (ع)

امنیت اخلاقی از نگاه امام هادی (ع) shia+muslim                   
اگر انسان معاد را فراموش کند و تنها همین زندگی پست بشری را ببیند، هیچ عاملی او را از غرق شدن در ورطه گناهان نگه نمی‌دارد. یاد مرگ، شیطان و وسوسه‌هایش را دور می‌کند. اهل بیت در روایات زیادی این نکته را گوشزد کرده‌اند و سیره عملی امام هادی(ع) نیز گواه بر این مدعاست.

در زمینه امنیت اخلاقی روایات اندکی از امام هادی (ع) نقل شده است و آنچه بیشتر در روایات آن امام همام دیده می‌شود، مباحث اعتقادی و ولایت اهل بیت: است که این امر نشانگر اهمیت این مباحث در سلامت روحی و روانی جامعه و بیانگر این مطلب است که ریشه همه فسادها، دوری مردم از اعتقادات اصیل و ولایت ائمه اطهار: است.
نگاهی به روایات آن وجود قدسی می‌تواند راهگشای مشکلات امروز جامعه باشد.

ازدواج موقت
یکی از احکام حکمت آمیز دین اسلام، تشریع ازدواج موقت است. این حکم اسلامی بنا بر نیاز‌ها و تفاوت‌های مرد و زن و به منظور حفظ امنیت اخلاقی جامعه وضع شده است. اسلام به جای آنکه روابط جنسی را آزاد بگذارد، این روابط را محدود ساخته است.
تجربه نشان داده است که همیشه مردان آماده به ازدواج از زنان آماده به ازدواج کمترند. از این رو،اسلام برای برآوردن نیازهای عاطفی و جنسی و کنترل و محدود ساختن آن، ضمن مخالفت با ارتباط‌های آزاد جنسی، ازدواج موقت را تحت شرایط خاص، تجویز کرده است.[۱۷]
امام هادی (ع) در جواب مردی درباره متعه فرمود:
«هی حلال مباح، مطلق لمن لم یغنه الله بالتزویج، فلیستعفف بالمتعه فإن استغنی عنها بالتزویج فهی مباح له اذا غاب عنها؛[۱۸]ازدواج موقت برای کسی که به واسطه ازدواج دائم (از مسائل جنسی) بی‌نیاز نشده، حلال و مباح است و هیچ گونه قیدی ندارد. پس اگر ازدواج نکرده است ( و نیازهای جنسی آزارش می‌دهند) عفت خود را با ازدواج موقت حفظ کند (و گرفتار ارتباط‌های بی حد و مرز نگردد)؛ اما مردی که همسر دارد، اگر دسترسی به همسر خود ندارد، ازدواج موقت برای او نیز مباح خواهد بود».
این روایت به خوبی نشان می‌دهد که فلسفه ازدواج موقت، بی‌بند و باری و هرزگی نیست.
از سوی دیگر، ممکن است جوّ حاکم بر جامعه به گونه‌ای باشد که انجام ازدواج موقت باعث بدبینی به دین اسلام و یا ائمه: شود. امام هادی(ع) در نامه‌ای به بعضی از دوست‌داران خود نوشت:
«لا تلحّوا علی المتعه، انما علیکم اقامة السنّه فلا تشتغلوا بها عن فرشکم و حرائرکم فیکفرن و یتبرین و یدعون علی الامر بذلک و یلعنونا؛[۱۹]
به سراغ ازدواج موقت نروید، به شما سفارش می‌کنم سنت را به پا دارید (و ازدواج دائم کنید)، به خاطر انجام ازدواج موقت، همسران خود را فراموش نکنید؛ زیرا آنان کفران نعمت می‌کنند و بیزار می‌شوند و بر کسانی که این دستور شرعی را داده‌اند، نفرین می‌کنند و به ما نیز لعنت می‌فرستند».

از این حدیث نکات زیر قابل برداشت است:
۱٫ جو حاکم و فرهنگ عمومی به شدت علیه عقاید شیعی بوده است.
۲٫ این بدبینی به حدی بوده که بیزاری جستن و لعن ائمه را در پی داشته است.
۳٫ مردان متأهل با ازدواج‌های موقت از همسران خود رویگردان می‌شوند و میل کمتری به آنان نشان می‌دهند. برآورده نشدن نیازهای آنان هم باعث بدبینی می‌شود.

ترویج فرهنگ ازدواج
از بین بردن عوامل منحرف کننده اجتماعی از یک سو و ترویج فرهنگ ازدواج از سوی دیگر، می‌تواند نقش مهمی در سلامت جامعه ایفا کند.
امام هادی(ع) در یکی از خطبه‌های عقد ازدواج، پس از حمد و ثنای الهی و تأکید بر اصول اعتقادی فرمود:
«اما بعد، خدای سبحان، دامادی (و خویشاوندی سببی) را دستاویز انس دل‌ها و فامیلی همسران قرار داد که با آن، خویشاوندی‌ها را به هم آمیخت و آن را مایه دلسوزی و مهربانی قرار داد: «در این نشانه‌هایی است برای عالمان».[۲۰] خدای سبحان در کتاب خود می‌فرماید: « و او کسی است که از آب، انسانی آفرید و او را (دارای خویشاوندی) نسبی و سببی قرار داد»[۲۱] و «به افراد بی‌همسر قوم خود و غلامان و کنیزان درستکارتان همسر دهید!».[۲۲] همانا فلانی پسر فلانی ، کسی است که موقعیت اجتماعی و رفتار او را می‌شناسید. او مایل است در زندگی شما شریک شود. او دامادی شما را دوست دارد، به خواستگاری دختر شما فلانی دختر فلانی آمده است و چنین و چنان مقدار را مهریه دختر قرار داده است که نقد آن این مقدار است و نسیه آن این مقدار. وساطت ما را برای او بپذیرید و به خواستگار ما همسر دهید، پاسخ نیک دهید و سخن نیک به زبان آورید، من از خدا برای خود و شما و همه مسلمانان مغفرت می‌طلبم».[۲۳]

حجاب در حضور نامحرمان
امام هادی (ع) حجاب کامل زنان را در مقابل کودکانی که خوب و بد را نمی‌فهمند، ضروری نمی‌داند. اما از باز گذاشتن سر و بد حجابی در برابر مردان نامحرم، اگر چه رفت و آمد زیادی هم به خانه دارند، نهی فرموده است.[۲۴]

حرمت مسکرات
یکی از ابزارهایی که به امنیت اخلاقی جامعه صدمه زیادی می‌زند، استفاده از مسکرات است که از گذشته‌های دور وجود داشته و همواره بشر را به سمت فساد کشانده است. یکی از مهم‌ترین دلایل حرمت شراب، این است که عقل را زایل می‌کند. به همین دلیل، هر ماده‌ای که بر عقل انسان خدشه وارد کند و او را از حالت عادی خارج گرداند، مسکر و حرام است.
امام هادی(ع) در جواب نامه‌ای که در همین زمینه پرسش شده بود، فرمود:
«کل مسکر حرام؛[۲۵] هر چیز مست کننده‌ای حرام است».
از آنجا که مخالفت عمدی با حکم خداوند، با این نیت که حکم خداوند را قبول ندارد باعث کفر انسان می‌شود، امام هادی(ع) در جواب نامه‌ای که از شارب خمر پرسیده شده بود، فرمود: «شارب الخمر کافر».[۲۶]

نفی روابط آزاد جنسی
امام هادی (ع) در مقابل کسانی که همجنس بازی را جایز می‌شمردند، فرمود: «لعنة الله علی من فعل ذلک؛[۲۷] خداوند کسانی را که چنین کارهایی انجام می‌دهند، لعنت کند».
و در حدیث دیگری که از توبه همجنس بازان پرسیده شده بود، فرمود: «القتل؛[۲۸] توبه‌ای جز مرگ برای او نیست».
این برخورد شدید با روابط نامشروع، نشانه قدرت تخریب فراوان این امور در زندگی بشر است.

یاد مرگ
اگر انسان معاد را فراموش کند و تنها همین زندگی پست بشری را ببیند، هیچ عاملی او را از غرق شدن در ورطه گناهان نگه نمی‌دارد.
یاد مرگ، شیطان و وسوسه‌هایش را دور می‌کند. اهل بیت در روایات زیادی این نکته را گوشزد کرده‌اند و سیره عملی امام هادی(ع) نیز گواه بر این مدعاست.
متوکل در مجلس عیش خود هنگامی که از حضرت امام هادی (ع) خواست شعری بخواند، با اشعاری مواجه شد که امام مرگ را برای او یادآوری کرد و بدین سان مجلس شراب آنان دگرگون شد.[۲۹]

برخورد قاطع با متجاوزان
در میان افراد جامعه، عده‌ای هستند که به دلیل فراموشی خدا و قیامت، هنجارهای جامعه را برنمی‌تابند؛ به گونه‌ای که تذکر و موعظه در این گونه افراد تأثیری ندارد. امام هادی(ع) درباره این افراد می‌فرماید:
«الحکمة لا تنجع فی الطباع الفاسده؛[۳۰]
حکمت، اثری در دل‌ها و قلب‌های فاسد نمی‌گذارد».
تنها راه مبارزه با این گونه افراد، برخورد قاطع است.

پی نوشت ها:
۱۷ . ر.ک : حقوق زن در اسلام، شهید مطهری.
۱۸ . موسوعة الامام الهادی، گروه حدیث مؤسسه ولی عصر، زیر نظر آیت الله خزعلی، چ ۱، ۱۴۲۴ق، ج ۲، ص ۳۵۷٫
۱۹ . موسوعة الامام الهادی، ج۳، ص ۲۵، به نقل از الکافی ج۵، ص۴۵۳، ح ۳٫
۲۰ . روم / ۲۲٫
۲۱ . فرقان / ۵۴٫
۲۲ . نور / ۳۲٫
۲۳ . فرهنگ جامع سخنان امام هادی(ع)، گروه حدیث پژوهشکده باقرالعلوم، چاپ و نشر بین الملل، وابسته به امیرکبیر، چ۱، ۱۳۸۵، ص ۲۸۰، به نقل از کافی، ج ۵، ص ۳۷۲، ح ۶٫
۲۴ . موسوعة الامام الهادی، ج۲ ، ص ۳۵۶ و ۳۵۷، به نقل از تحف العقول، ص ۴۵۸؛ تهذیب الاحکام ج۷،ص۴۵۷، ح ۱۸۲۸٫
۲۵ . موسوعة الامام الهادی، ج ۲، ص۴۱۹٫
۲۶ . همان.
۲۷ . همان، ج۲ ، ص ۴۳۹، به نقل از استبصار، ج۴ ،ص۲۲۲، ح ۸۲۹٫
۲۸ . همان.
۲۹ . سیره عملی اهل بیت، امام علی هادی، ص ۱۲٫
۳۰ . چهل داستان و چهل حدیث از امام هادی(ع)، عبدالله صالحی، نشر مهدی یار، چ ۱، ۱۳۸۱، ص۱۲۹،

کلید واژه های مطلب: امنیت   Ø§Ø®Ù„اقی   Ø§Ø²   Ù†Ú¯Ø§Ù‡   Ø§Ù…ام   Ù‡Ø§Ø¯ÛŒ   (ع)   shia   muslim   

نظرات

فقط اعضای سایت قادر به استفاده از بخش نظرات هستند.