چهل حدیث از امام حسن مجتبی علیه السلام

چهل حدیث از امام حسن مجتبی علیه السلام shia+muslim                   
امام حسن علیه السلام فرمود: هان ای مردم، به تحقیق کسی که برای خدا پند دهد و سخن خدا را راهنمای خود قرار دهد به راهی پایدار رهنمون شود و خداوند او را به رشد موفق سازد.

۱- قیل له علیه السلام: فما الحلم؟ قال علیه السلام: کظم الغیظ و ملک النفس.

(تحف العقول، ص ۲۲۷)

از حضرت امام حسن علیه السلام پرسیده شد که بردباری یعنی چه؟ فرمودند: بردباری عبارت از فرو بردن خشم و اختیار خودداشتن است.


۲- قیل له علیه السلام: فما الشرف؟ قال علیه السلام: اصطناع العشیرة؟ وحمل الجریرة.

(تحف العقول، ص ۲۲۷)

از حضرت پرسیده شده بزرگواری چیست؟ فرمودند: احسان به قبیله و تبار و تحمل خسارت و جرم آنها.


۳- قیل له علیه السلام: فما المروة؟ قال علیه السلام: حفظ الدین، و اعزازالنفس، ولین الکنف، و تعهد الصنیعة، و اداء الحقوق، والتحبب الی الناس.

(تحف العقول، ص ۲۲۷)

از امام علیه السلام پرسیده شد که جوانمردی یعنی چه؟ فرمودند: جوانمردی عبارت است از حراست دین، و عزت نفس، و بانرمش برخورد نمودن و بررسی عملکرد خویش، و پرداخت حقوق و دوستی نمودن با مردم.


۴- قیل له علیه السلام: فما الکرم؟ قال علیه السلام: الابتداء بالعطیة قبل المسئلة و اطعام الطعام فی المحل.

از امام حسن علیه السلام معنای کرامت و بزرگ منشی را پرسیدند؟ فرمودند: بخشش پیش از خواهش و اطعام در هنگام قحطی.


۵- قال امام المجتبی علیه السلام: اعلموا ان الله لم یخلقکم عبثا و لیس بتارککم سدی، کتب آجالکم و قسم بینکم معائشکم لیعرف کل ذی لب منزلته و ان ما قدر له و ما صرف عنه فلن یصیبه.

(تحف العقول، ص ۲۳۴)

امام علیه السلام فرمودند: ای بندگان خدا بدانید که خداوند شما را بیهوده نیافریده است، و بحال خود رها ننموده، مدت عمرتان را نوشته، و روزی شما را بینتان قسمت کرده تا هر خردمندی قدر و ارزش خود را بداند و بفهمد جز آنچه مقدر شده هرگز به او نمی رسد.


۶- قال الامام المجتبی علیه السلام: قد کفاکم مؤونة الدنیا و فرغکم لعبادته و حثکم علی الشکر و افترض علیکم الذکر و اوصاکم بالتقوی.

(تحف العقول، ص ۲۳۴)

امام مجتبی علیه السلام فرموده است: به تحقیق خداوند روزی شما را بر عهده گرفته است، و شما را برای بندگی فراغت بخشیده و به شکرگزاری تشویق نموده است و نماز را بر شما واجب فرموده و به پرهیزکاری توصیه فرموده است.


۷- قال علیه السلام: والتقوی باب کل توبة و راس کل حکمة و شرف کل عمل. بالتقوی فاز من فاز من المتقین.

(تحف العقول، ص ۲۳۴)

امام مجتبی علیه السلام فرموده است: پرهیزکاری در بازگشت به سوی خدا و سررشته هر حکمت، و شرافت هر کار است، و هر کس از پرهیزکاران به کامیابی رسید به وسیله تقوا بوده است.


۸- قال امام المجتبی علیه السلام: ما تشاور قوم الا هدوا الی رشدهم.

(تحف العقول، ص ۲۳۶)

امام مجتبی علیه السلام فرمود: هیچ قومی مشورت نکرد مگر اینکه به ترقی و تکامل راه یافت.


۹- قال علیه السلام: انه قال فی تفسیر قوله وقفوهم انهم مسئولون انه لا یجاوز قدما عبد حتی یسئل عن اربع: عن شبابه فیما ابلاه و عمره فیما افناه، و عن ماله من این جمعه، و فیما انفقه، و عن حبنا اهل البیت.

(بحار، ج ۴۴، ص ۱۳-۱۲)

امام حسن علیه السلام: در تفسیر آیه شریفه وقفوهم انهم مسئولون فرموده اند: به تحقیق روز قیامت هیچ بنده ای قدم از قدم بر نمی دارد مگر اینکه نسبت به چهار چیز مورد بازجوئی و پرسش قرار می گیرد:

۱- از جوانی اش که در چه راهی مصرف نموده.

۲- و از عمرش که در چه کاری آنرا بکار گرفته.

۳- و از ثروتش که چگونه جمع و در چه راهی مصرف نموده.

۴- و از دوستی ما اهلبیت و خاندان پیامبرصلی الله علیه و آله و سلم.


۱۰- قال علیه السلام: لو لم یبق لبنی امیة الا عجوز درداء، لبغت دین الله عوجا و هکذا قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم. (بحار، ج ۴۴، ص ۴۳)

جدم رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: اگر از بنی امیه در روی زمین احدی نماند جز پیرزن فرتوت و ناتوانی، همان دین خدا را به مسیر نادرستی خواهد کشاند.


۱۱- قال الامام المجتبی علیه السلام: اعمل لدنیاک کانک تعیش ابدا، و اعمل لاخرتک کانک تموت غدا.

(الحیاة، ج ۴، ص ۶۲)

امام حسن علیه السلام فرمود: چنان برای دنیایت تلاش کن که گویا همیشه زنده ای، و چنان برای آخرتت تلاش کن که گوئی فردا مرگت فرا می رسد.


۱۲- قال: کان الحسن ابن علی علیه السلام: اذا قام الی الصلاة لبس اجود ثیابه فقیل له: یابن رسول الله! لم تلبس اجودثیابک؟! فقال علیه السلام: ان الله جمیل یحب الجمال فاتجمل لربی و هو یقول خذوا زینتکم عند کل مسجد فاحب ان البس اجود ثیابی. (الحیاة، ج ۵، ص ۶۶)

راوی می گوید: امام حسن علیه السلام زمانی که نماز را بر پا می داشتند زیباترین لباس را می پوشیدند، به حضرت عرض شد، ای پسر رسول خدا چرا به هنگام نماز اینگونه لباس می پوشی؟ حضرت فرمودند: به تحقیق خدا زیبا است و زیبائی را دوست می دارد. پس خود را برای پروردگارم می آرایم، چنانچه می فرماید: به هنگام نماز و حضور در مساجد لباس زیبای خود را بپوشید پس دوست دارم که بهترین لباسم را بپوشم.


۱۳- قال علیه السلام: ان اکیس الکیس التقی، و احمق الحمق الفجور.

(الحیاة ج ۱، ص ۲۰۳)

امام حسن علیه السلام فرمود: زیرکترین زیرکها فرد با تقوا است احمق ترین احمقها شخص فاجر و فاسق است.


۱۴- قال علیه السلام: کونوا اوعیة العلم و مصابیح الهدی فان ضوء النهار بعضه اضوء من بعضها.

(کافی، ج ۱، ص ۳۰۱)

امام فرمودند: جایگاههای دانش و چراغهای درخشان هدایت باشید زیرا روشنی روز بعضی از بعضی دیگرش بیشتر است.


۱۵- قال الحسن بن علی علیه السلام: تاتی علماء شیعتنا القوامون بضعفاء محبینا و اهل ولایتنا یوم القیامة، والانوار تستطع من تیجانهم. (محجة البیضاء، ج ۱، ص ۳۳)

امام حسن علیه السلام فرموده است: از میان شیعیان ما علمائی بپا می خیزند که ایستادگی افراد ضعیف از دوستان ما و آنها که ولایت ما را پذیرا شده اند به واسطه آنها است و از تاجی که بر سر دارند نور می درخشد.


۱۶- و کان الحسن علیه السلام: اذا افرغ من وضوئه تغیر لونه فقیل له فی ذالک، فقال علیه السلام: حق علی من اراد ان یدخل علی ذی العرش ان یتغیر لونه.

امام حسن علیه السلام زمانی که وضویش پایان می پذیرفت رنگ مبارکش تغییر می نمود. در این باره از حضرت پرسیده شده چرا رنگ شما تغییر می نماید؟ فرمودند: کسی که می خواهد وارد بارگاه خداوند متعال گردد سزاوار است رنگش تغییرنماید.


۱۷- قال نعم: استعد لسفرک و حصل زادک قبل حلول اجلک.

(منتهی الآمال، ج ۱، ص ۴۳۶)

مردی از حضرت موعظه خواست، حضرت فرمودند: آماده سفر آخرت شو و زاد و توشه آنرا پیش از رسیدن مرگ فراهم نما.


۱۸- قال امام حسن علیه السلام: ایها الناس انه من نصح لله و اخذ دلیلا هدی للتی هی اقوم و وفقه الله للرشاد و سدده للحسنی. (تحف العقول، ص ۲۲۷)

امام حسن علیه السلام فرمود: هان ای مردم، به تحقیق کسی که برای خدا پند دهد و سخن خدا را راهنمای خود قرار دهد به راهی پایدار رهنمون شود و خداوند او را به رشد موفق سازد.


۱۹- قال امام المجتبی علیه السلام: بین الحق و الباطل اربع اصابع، ما رایت بعینیک فهو الحق وقد تسمع باذنیک باطلا کثیرا.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۰۵)

امام حسن علیه السلام فرمود: بین حق و باطل به اندازه چهار انگشت فاصله است، آنچه با چشم ببینی حق است و چه بسا که باطل زیادی را با گوش بشنوی.


۲۰- قیل له علیه السلام ما الزهد؟ قال علیه السلام: الرغبة فی التقوی والزهادة فی الدنیا. قیل: و ما الحلم؟ قال کظم الغیظ و ملک النفس. قیل ما السداد؟ قال دفع المنکر بالمعروف.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۰۶)

از حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام پرسیده شد زهد چیست؟ فرمودند: میل به پرهیزگاری و بی میلی نسبت به دنیا. باز پرسیده شد که حلم چیست؟ فرمودند: خشم را فرو بردن و مالک خود شدن. باز پرسیده شد که سداد چیست؟ فرمودند: بدی را به وسیله خوبی برطرف نمودن.


۲۱- قال الحسن علیه السلام: لبعض ولده: یا بنی لا تواخ احدا تعرف موارده و مصادره فاذا استنبطت الخبرة و رضیت العشرة فاخه علی اقالة العثرة و المواساة فی العسرة.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۰۸- تحف العقول، ص ۲۳۶)

امام حسن علیه السلام به یکی از فرزندانشان فرمودند: ای پسرم با احدی برادری مکن تا آنکه بدانی کجاها می رود و از کجاها می آید، و چون از حالش خوب آگاه شدی و رفتارش را پسندیدی با او برادری کن. به شرط اینکه رفتارت براساس چشم پوشی از لغزش و همراهی در سختی باشد.


۲۲- قال امام حسن علیه السلام: ان ابصر الابصار ما نفذ فی الخیر مذهبه و اسمع الاسماع ما وعی التذکیر و انتفع به اسلم القلوب ما طهر من الشبهات.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۱۱)

امام حسن علیه السلام فرمودند: همانا بیناترین چشم ها آن است که در طریق خیر نفوذ کند، و شنوا ترین گوش ها آنست که پذیرنده تر باشد و سالم ترین دلها آن است که از شبهه پاک باشد.


۲۳- قال علیه السلام: لا یغش العاقل من استنصحه.

(تحف العقول، مترجم، ص ۲۳۹)

امام حسن علیه السلام فرمودند: خردمند کسی است که وقتی از او پند خواستند خیانت نکند.


۲۴- قال علیه السلام: اذا لقی احدکم اخاه فلیقبل موضع النور من جبهته.

(تحف العقول، مترجم، ص ۲۳۹)

امام حسن علیه السلام فرمودند: هر گاه یکی از شما برادر خود را ملاقات کند، باید که جایگاه نور از پیشانی او را ببوسد.


۲۵- قال امام المجتبی علیه السلام: هلاک الناس فی ثلاث: الکبر، الحرص، الحسد. الکبر به هلاک الدین و به لعن ابلیس. الحرص عد و النفس و به اخرج آدم من الجنة. الحسد رائد السوء و به قتل قابیل هابیل.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۱۳)

امام حسن علیه السلام فرمود: نابودی مردم در سه چیز است:

۱- بزرگ نمائی ۲- افزون خواهی بسیار ۳- حسد و رشک بردن.

بزرگ نمائی که به وسیله آن دین نابود می گردد و به واسطه آن شیطان ملعون رانده درگاه خدا شد و حرص که به خاطر آن آدم از بهشت خارج شد، و رشک که سر رشته همه بدی است و به واسطه آن قابیل هابیل را کشت.


۲۶- قال امام المجتبی علیه السلام: اوصیکم بتقوی الله و ادامة التفکر، فان التفکر ابو کل خیر و امه.

امام حسن علیه السلام فرمود: شما را به پرهیزگاری و ترس از خدا و ادامه تفکر و اندیشه سفارش می کنم زیرا تفکر و اندیشه سرچشمه همه خوبیها است.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۱۴)


۲۷- قال امام المجتبی علیه السلام: غسل الیدین قبل الطعام ینفی الفقر و بعده ینفی الهم.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۱۴)

امام حسن علیه السلام فرمود: شستن دستها پیش از غذا فقر را می زداید و بعد از آن اندوه را برطرف می سازد.


۲۸- قال علیه السلام: صاحب الناس بمثل ما تحب ان یصاحبوک.

امام حسن مجتبی علیه السلام فرمود: چنان با مردم رفتار نما که دوست داری با تو رفتار کنند.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۱۴)


۲۹- قال علیه السلام: لاادب لمن لاعقل له و لا مروة لمن لاهمة له و لا حیاء لمن لا دین له.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۱۵)

کسی که عقل ندارد ادب ندارد، و کسی که همت ندارد جوانمردی ندارد و کسی که حیا ندارد دین ندارد.


۳۰- قال امام المجتبی علیه السلام: علم الناس علمک و تعلم علم غیرک.

(چهل حدیث از هر معصوم، ص ۱۱۶)

امام حسن علیه السلام فرمود: دانشت را به مردم بیاموز، و خود نیزدانش دیگران را فراگیر.


۳۱- قال علیه السلام: لا غنی اکبر من العقل و لا فقر مثل الجهل و لا وحشة اشد من العجب و لا عیش الذمن حسن الخلق.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۱۶)

امام حسن مجتبی علیه السلام فرمود: هیچ بی نیازی برتر از عقل نیست و هیچ نیازمندی هم مثل نادانی نیست و هیچ وحشتی بدتر ازخود پسندی نیست، وهیچ عیشی لذت بخش تر از اخلاق نیکو نیست.


۳۲- قال علیه السلام: قیدوا العلم بالکتاب.

امام حسن علیه السلام فرمود: علم را با نوشتن مهار کنید.


۳۳- قال علیه السلام: من بدء بالکلام قبل السلام فلا تجیبوه.

(چهل حدیث از هر معصوم، ص ۱۱۷)

امام حسن علیه السلام فرمود:هرکس قبل ازسلام سخن گفت جوابش ندهید.


۳۴- تعلموا العلم فان لم تستطیعوا حفظه فاکتبوه وضعوه فی بیوتکم.

دانش را فرا گیرید و اگر توان حفظش را ندارید بنویسید و در خانه هایتان نگهداری نمائید.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۱۸)


۳۵- قال علیه السلام: الشروع بالمعروف و الاعطاء قبل السؤال من اکبر السؤدد.

امام حسن علیه السلام فرمود: آغاز نمودن به بذل و بخشش پیش از درخواست و تقاضا، از بزرگترین شرافت و بزرگی است.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۱۷)


۳۶- قال علیه السلام: من عبد الله، عبد الله له کل شی ء.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۱۸)

امام حسن علیه السلام فرمود: کسی که خدا را بندگی نماید، خداوند هم همه چیز را فرمانبردار او گرداند.


۳۷- قال علیه السلام: انا الضامن لمن لم یهجس فی قلبه الا الرضا ان یدعو الله فیستجاب له.

(از هر معصوم چهل حدیث، ص ۱۱۸)

امام حسن علیه السلام فرمود: کسی که در دلش جز خوشنودی خدا خطورنکند، چون دعا کند من ضامنم که دعایش مستجاب گردد.


۳۸- قیل له فما النجدة؟ قال علیه السلام: الذب عن الجار و الصبرفی المواطن و الاقدام عند الکریهة.

(تحف العقول، ص ۲۲۷)

از حضرت امام مجتبی علیه السلام پرسیده شد نیرومندی چیست؟ فرمودند: دفاع از پناهنده، و پایداری در نبرد، و ایستادگی هنگام سختی.

۳۹- قیل له فما الفقر؟ قال علیه السلام: شره النفس الی کل شی ء.

(تحف العقول، ص ۲۲۸)

از حضرت پرسیده شد فقر چیست؟ فرمودند: آزمندی به هر چیزی.

۴۰- قیل له: فما الغنی؟ قال علیه السلام: رضا النفس بما قسم لها وان قل.

(تحف العقول، ص ۲۲۸)

نظرات

فقط اعضای سایت قادر به استفاده از بخش نظرات هستند.