عدل الهی

عدل الهی shia+muslim                   
نویسنده:استاد شهید آیت الله مطهری

نام کتاب : عدل الهی
چاپ هفتم : آبان 1372
ناشر : انتشارات صدرا
استاد شهید آیت الله مطهری
شامل : مقدمه 13 ، عصر ما از نظر دینی و مذهبی 13 ، نگاه به مطالب کتاب 16 ، جبر و اختیار 17 ، طرح مسأله عدل در بین متکلمین 18 ، حسن و قبح ذاتی 19 ، مستقلات عقلیه 20 ، مسئله غرض و هدف در افعال خدا 21 ، مشخص شدن صفوف اهل کلام 23 ، عدل یا توحید ؟ 24 ، درگیری اشاعره و معتزله 25 ، تأثیر کلام اسلامی در فلسفه اسلامی 27 ، مکتب عقلی شیعی 27 ، طرح اصل عدل در حوزه فقه 29 ، جدال اهل حدیث و اهل قیاس 31 ، روش فقهی شیعی 32 ، اصل عدل در حوزه های اجتماعی و سیاسی 33 ، سر منشأ اصلی طرح مسائل گوناگون عدل ، قرآن است 34 ، نظریه کسانی که گرایشهای مختلف درباره عدل را در جهان اسلام از نظر اقتصادی بررسی می کنند 38 ، بخش اول : عدل بشری و عدل الهی 45 ، اصل عدل در رابطه با مالکیت علی الاطلاق خداوند 46 ، داستان ابوفراس و سیف الدوله حمدانی 47 ، عدل ، هدف نبوت و مبنای معاد 48 ، روشها و مشربها در مسأله عدل 49 ، . 1 مشرب اهل حدیث 49 ، . 2 مشرب متکلمین اشعری 50 ، . 3 مشرب متکلمین شیعی و معتزلی 51 ، . 4 مشرب حکمای اسلامی 52 ، . 5 مشرب حسی مذهبان 53 ، عدل چیست ؟ - چهار تعریف برای عدل : 54 ، . 1 موزون بودن 54 ، . 2 تساوی 56 ، . 3 رعایت حقوق افراد 56 ، . 4 رعایت استحقاقها 57 ، کلامی از صدر المتألهین در باره عدل به مفهوم فلسفی 58 ، ایرادها و اشکالها : 60 ، . 1 چرا تبعیض وجود دارد ؟ ! 60 ، . 2 فناها و نیستی ها برای چیست ؟ ! 60 ، . 3 نقصها و کاستیها 61 ، . 4 آفات و بلاها 61 ، . 5 ایراد بر اصل عنایت الهی و هدفداری در خلقت 61 ، . 6 مسأله خیر و شر یا دو گانگی در هستی 61 ، عدل از اصول دین 62 ، علت همگانی شدن مسأله عدل 62 ، عدل و حکمت 63 ، ثنویت 64 ، تقسیم پدیده های جهان به نیک و بد 64 ، بحثی در باره زرتشت و اوستا 65 ، تأثیر قاطع اسلام در ریشه کن کردن ثنویت از اندیشه ایرانی 66 ، بحثی در باره یکی از اشعار حافظ و اندیشه او 67 ، مسأله شیطان در اسلام 70 ، آیا شیطان اسلام مرادف است با دیو یا اهریمن زرتشتی 70 ، بدبینی فلسفی 74 ، تأثیر ایمان در آرامش روان 75 ، گفتار ویلیام جیمز در باره فلاسفه بدبین 76 ، سخنی از نیچه 76 ، ابوالعلاء و خیام 77 ، پوچی گرائی تقلیدی در میان برخی ایرانیان معاصر 77 ، حکمای خوش بین 77 ، اشعاری از مولوی 78 ، داستان مرگ فرزند ابوطلحه 78 ، سخن ویلیام جیمز در فرق مذهب و اخلاق محض 79 ، ناز یا اعتراض ؟ 80 ، چند بیت از خیام 80 ، چند بیت از ناصر خسرو 82 ، بخش دوم : حل مشکل 85 ، نگاهی به فلسفه اسلامی 87 ، راهها و مسلکها 88 ، راههای اهل تعبد ، اشاعره ، معتزله و حکمای الهی 88 ، بخش سوم : تبعیضها 91 ، پاسخ اجمالی به اشکال تبعیضها 93 ، اشکالی که بر این پاسخ اجمالی می توان وارد کرد 94 ، آیا در مورد خداوند ، مصلحت و حکمت معنی ندارد ؟ ! 95 ، پاسخ تفصیلی به اشکال تبعیضها 95 ، آیا نظام هستی ، نظام ذاتی است یا قرار دادی ؟ 97 ، خاطره ای خوش و جاوید از دوران تحصیل در حوزه علمیه قم 99 ، تفاوت ، نه تبعیض 101 ، فرق تفاوت با تبعیض 101 ، راز تفاوتها 102 ، نظام طولی در جهان هستی 104 ، زبان مخصوص قرآن درباره نظام هستی 104 ، دلیل عقلی بر نظام طولی 106 ، نظام عرضی 107 ، اصل پیوستگی حوادث و یا انداموارگی جهان 108 ، نظریه وجوب بالقیاس و امکان بالقیاس در فلسفه الهی 109 ، سنت الهی 111 ، قرآن و سنت الهی 111 ، قانون چیست ؟ 114 ، آیا قوانین آفرینش استثناء پذیرند ؟ 114 ، آیا معجزه ، نوعی استثناء در قانون خلقت است ؟ 115 ، دعا و صدقه چطور ؟ 115 ، آیا از قضای الهی می توان فرار کرد ؟ 116 ، قضا و قدر و مسئله جبر 117 ، رباعی منسوب به خیام 117 ، خلاصه بحث در این بخش 119 ، بخش چهارم : شرور 121 ، بحثی در سه جهت 123 ، سبک و روش ما 124 ، مسأله دو گانگی هستی 124 ، شر ، عدمی است 125 ، خوبیها و بدیها آمیخته به یکدیگرند 126 ، شر ، نسبی است 129 ، وجود فی نفسه اشیاء وجود حقیقی است و وجود لغیره آنها وجود اعتباری است 132 ، شر ، مخلوق بالعرض است 133 ، شرور ، از نظر اصل عدل 134 ، بخش پنجم : فواید شرور 137 ، لزوم بحث در دو جهت 140 ، مسأله تفکیک خیرات و شرور از یکدیگر 140 ، جهان یک واحد تجزیه ناپذیر است 141 ، نظام کل 142 ، ضرورت اختلاف اجزاء در یک دستگاه 142 ، زشتی ، نمایانگر زیبایی است 143 ، خیالهای خام 144 ، اجتماع یا فرد ؟ 145 ، تفاوت ظرفیتها 146 ، جمله معروف بوعلی در باره اینکه " وجود " مجعول است نه " ماهیت " 147 ، تعبیر و تمثیل لطیف قرآن در این زمینه 148 ، مصائب ، ما در خوشبختی ها 149 ، سخنی از هگل در باره نقش مثبت شرور در تکامل 150 ، از نظر قرآن ، با هر سختی یی ، سستی یی است 151 ، نگاهی اجمالی به مضامین سوره انشراح 151 ، سخنی از علی علیه السلام در باره آثار سختیها و شدائد 153 ، بلا برای اولیاء 154 ، اثر تربیتی بلایا و شدائد 156 ، اشعاری از سعدی و مولوی و علی بن الجهم 156 ، رضا به قضای الهی 158 ، بلا ، یا نعمت بودن ، نسبی است 159 ، داستان مردی در عهد شعیب پیغمبر که فکر می کرد از عقوبت معاف است 160 ، نظریه روسو در باره تربیت کودک که باید توأم با چشیدن رنج و سختی باشد 161 ، چرا امثال صادق هدایت به هستی و زندگی بدبین اند ؟ 161 ، جهان طبیعت ، مجموعه اضداد 163 ، نظریه فلاسفه اسلامی در باره تضادها 164 ، سقراط و مسأله تضاد 165 ، مولوی و مسأله تضاد 165 ، نظریه ابن خلدون در باره تضاد 166 ، نقش تضاد در دیالکتیک هگل 167 ، نهج البلاغه و مسأله تضاد اشیاء 167 ، مبنای فلسفی اصل تضاد 168 ، خلاصه و نتیجه کلی این بخش 169 ، تفاوتهای میان معنای حکیم بودن خداوند با حکیم بودن انسان 169 ، بخش ششم : مرگ و میرها 173 ، پدیده مرگ 175 ، خیام و مسأله مرگ 175 ، نگرانی از مرگ 176 ، آنچه در انسان به عنوان نگرانی از مرگ وجود دارد با ترس حیوان از مرگ ، از دو مقوله است 176 ، نگرانی انسان از مرگ زاییده میل فطری انسان به خلود و جاودانگی است 176 ، معنی غربت انسان در این جهان از نظر اهل عرفان 177 ، مرگ ، نسبی است نه مطلق 178 ، دنیا به منزله رحم جان است 178 ، دنیا مدرسه انسان است 180 ، سخنی از علی علیه السلام و شعر عطار در توضیح آن 180 ، شعری عالی از ناصر خسرو در این زمینه 181 ، معنی آزمایش خدابندگان را 182 ، ریشه اعتراض به مرگ 182 ، پاسخ بابا افضل به خیام 183 ، داستان موسی و سؤال از خدا که چرا نقش می آفرینی و خود خراب می کنی ؟ 184 ، مرگ ، گسترش حیات است 185 ، نظر سهروردی و میرداماد در باره مرگ 187 ، داستان کتابفروش ساده لوح مدرسه فیضیه 188 ، بخش هفتم : مجازاتهای اخروی 189 ، جزای عمل 191 ، مسأله تناسب جرم و جریمه 192 ، تفاوتهای جهان دنیا و جهان آخرت 193 ، . 1 ثبات و تغییر 194 ، . 2 زندگی خالص و ناخالص 194 ، . 3 کشت و درو 195 ، . 4 سرنوشت اختصاصی و مشترک 197 ، ارتباط دو جهان 199 ، سه نوع کیفر 201 ، . 1 تنبیه و عبرت ( رابطه قراردادی جرم و جریمه ) 201 ، . 2 مکافات دنیوی ( رابطه علی و معلولی جرم و جریمه ) 203 ، . 3 عذاب اخروی ( رابطه اتحادی جرم و جریمه ) 206 ، روایت قیس بن عاصم 210 ، یادی از استاد 211 ، کوتاه سخن 213 ، اشعاری از مولوی و سعدی 214 ، بخش هشتم : شفاعت 217 ، هفت اشکال بر شفاعت 219 ، آنجا که قانون ضعیف است 221 ، قرآن ، عوامل سه گانه پول ، پارتی و زور را در دستگاه الهی نفی می کند 2221 ، داستان علی علیه السلام و ابن عباس 222 ، داستان عمر و پسر عمرو عاص 222 ، اقسام شفاعت 223 ، نقض قانون 224 ، امام حسین برای تقویت قوانین اسلام شهید شد نه برای تضعیف آن 225 ، حفظ قانون 226 ، دو نوع شفاعت 226 ، . 1 شفاعت رهبری 226 ، . 2 شفاعت مغفرت 230 ، جاذبه رحمت یا تقدم رحمت بر غضب 231 ، اصل تطهیر در جریان خلقت 231 ، اصل سلامت و تعادل و تقدم آن بر بیماری و بی اعتدالی 232 ، رحمت عام الهی 233 ، رابطه مغفرت و شفاعت 234 ، مغفرت الهی مانند هر فعل دیگر از افعال الهی نظام خاص دارد 235 ، انسان و ولایت کلیه الهی 235 ، شرط شفاعت ( توحید ) 235 ، شفاعت از آن خداست 237 ، فرق اساسی شفاعت حق با شفاعت باطل 237 ، اشاره به سخنی از صدر المتألهین در باب شفاعت 238 ، توحید و توسلات 239 ، خلاصه ای از پاسخها به ایرادها 240 ، بخش نهم : عمل خیر از غیر مسلمان 243 ، طرح بحث 245 ، داستان یکی از دوستان که از مشاهده دختران تارک دنیا در بیمارستان جذامیان مشهد به هیجان آمده بود 247 ، جنبه کلی بحث 248 ، ما کاری به حساب اشخاص نداریم 248 ، داستان ام علاء در مرگ عثمان بن مظعون 249 ، دینی جز اسلام پذیرفته نیست 250 ، تفکر خاص امثال " جبران خلیل جبران " و " جرج جرداق " درباره آزادی و تساوی ادیان 251 ، عمل صالح منهای ایمان 254 ، دو طرز تفکر افراطی و تفریطی 254 ، منطق سوم 255 ، نظریه روشنفکر مابان 256 ، دلیل عقلی روشنفکر مابان 256 ، دلیل نقلی روشنفکر مابان 258 ، نظریه مقدسان سختگیر 261 ، دلیل عقلی مقدس مابان 262 ، دلیل نقلی مقدس مابان 262 ، بحثی در باره ارزش ایمان 265 ، آیا کفر مؤاخذه دارد ؟ 265 ، بحثی در باره مراتب تسلیم 266 ، . 1 تسلیم تن 266 ، . 2 تسلیم فکر 266 ، . 3 تسلیم روح 267 ، شیطان فاقد کدام تسلیم بود ؟ 267 ، اسلام واقعی و اسلام منطقه ای 269 ، آیا کسانی مانند دکارت را می توان کافر شمرد ؟ 270 ، اخلاص شرط قبول اعمال است 271 ، هر عملی دو بعد دارد ، بعد تاریخی و اجتماعی ، و دیگر بعد الهی وملکوتی 271 ، ارزش نیت از نظر اسلام 271 ، نقد نظریه کسانی که برای فکر و نیت صرفا ارزش مقدمی قائلند 271 ، حسن " فعلی " و حسن " فاعلی " 271 ، سخنان رسول اکرم در باره نقش نیت 275 ، کیفیت یا کمیت ؟ 277 ، آیا حاتم بخشی علی علیه السلام ارزش کیفی داشت یا کمی ؟ 277 ، ایثار علی علیه السلام و خاندانش فقیر و یتیم و اسیر را بر خویشتن و نزول سوره " هل اتی " 277 ، سهم زبیده زن هارون از جاری ساختن نهر طائف به مکه 279 ، داستان بهلول و مسجد 279 ، نقش ایمان به خدا و ایمان به آخرت در بعد الهی و ملکوتی اعمال 279 ، جهان طبیعت ، سرزمین مساعدی است برای کشت و کار ، و هر کس هر بذری بیفشاند جهان همان را رویانیده و به او تحویل می دهد 282 ، آیا انگیزه ترحم برای بعد ملکوتی دادن به اعمال کافی است ؟ 283 ، روایاتی که دلالت می کند که نیکوکاریهای مشرکان نیز در سرنوشتشان مؤثر است 283 ، آیا افرادی که در کارهای خویشتن صرفا انگیزه خیرخواهی و نیکوکاری دارند ، دارای نوعی توحید فطری هستند ؟ 285 ، نقش ایمان به نبوت و امامت در بعد ملکوتی اعمال 285 ، آفت زدگی 288 ، آفت زدگی اختصاص به اعمال کفار ندارد 289 ، آفت منت گذاری 289 ، آفت حسد 289 ، آفت جحود و ستیزه گری 289 ، داستان مرحوم سید حسین کوه کمری و شیخ مرتضی انصاری 292 ، آفت بی تفاوتی در دفاع از حق 294 ، آفت عجب و ریای بعد از عمل 294 ، زیر صفر 295 ، قاصران و مستضعفان 296 ، امام صادق مردم را شش گروه می کند 298 ، داستان هاشم بن البرید و محمد بن مسلم و ابوالخطاب با امام صادق 301 ، زاویه دید حکمای اسلام 303 ، نظریه بوعلی 303 ، نظریه صدرالمتألهین 304 ، اشعاری از مرحوم آقا محمد رضا حکیم قمشه ای 305 ، گناهان مسلمانان 305 ، آیا گناهان شیعیان بخشیده شده است ؟ ! 306 ، حدیث " حب علی حسنه لا تضر معها سیئه " 306 ، مخالفت شدید ائمه اطهار با اندیشه بی بند و باری در شیعه 307 ، رسول اکرم و ائمه اطهار همواره به عمل دعوت می کرده اند 307 ، روایات وارده در این باب 309 ، شرایط تکوینی و شرایط قرار دادی 312 ، عذاب اهل ایمان به موجب گناهان 314 ، تخفیف عذاب از نیکوکاران بی ایمان 314 ، خلاصه و نتیجه این بخش 314
تاریخ تولید :6/3/1389






کلید واژه های مطلب: عدل   Ø§Ù„Ù‡ÛŒ   shia   muslim   

نظرات

فقط اعضای سایت قادر به استفاده از بخش نظرات هستند.